Çagalarda atrial septal defekt (ASD): ýürekdäki deşigiň bejerilişi Atrial septal defekt (ASD) ýüregiň sag we çep öňgarynjyklarynyň arasyndaky diwarda dogabitdi açyklygyň bolmagydyr. Bu açyklygyň netijesinde kislorodça baý ganyň bir bölegi çep öňgarynjykdan sag öňgarynjyga geçip, öýkenlere adatdakydan köp gan iberilmegine sebäp bolup biler. Her ASD operasiýa talap etmeýär. Emma uly açyklyklar wagtyň geçmegi bilen ýüregiň sag tarapynyň giňelmegine we öýken gan aýlanyşygynda ýüküň artmagyna getirip biler. Çagalarda ASD-niň alamatlary haýsylar? Kiçi ASD-ler adatça alamat bermeýär we yzygiderli barlaglarda bellenip bilner. Has uly açyklyklarda bolsa aşakdaky alamatlar görünip biler: - Çalt ýadamak we fiziki işjeňliklerde kynlyk çekmek - Dem gysmasy ýa-da çalt dem almak - Bäbeklerde iýmitlenmekde kynçylyk - Ýeterlik agram goşmazlyk we ösüşiň yza galmagy - Käbir çagalarda dem alyş ýollarynyň ýygy-ýygydan ýokançlanmagy - Ýüregi barlananda şuwlamanyň eşidilmegi ASD diagnozy nähili goýulýar? ASD diagnozynda iň möhüm usullaryň biri ehokardiografiýa (ýüregiň ultrases barlagy) barlagydyr. Bu usul arkaly ýüregdäki açyklygyň ululygy, ýerleşişi, gan akymynyň ugry we ýüregiň kameralaryna täsiri bahalandyrylýar. Zerur bolanda elektrokardiografiýa (EKG), öýkeniň rentgen suraty ýa-da ösen şekillendiriş usullary ulanylyp bilner. ASD haçan bejerilmeli? Kiçi ASD-ler, esasanam irki çagalyk döwründe özbaşdak ýapylyp ýa-da hiç hili aralaşyksyz yzarlanyp bilner. Emma aşakdaky ýagdaýlarda deşigiň ýapylmagy gün tertibine girip biler: - Ýüregiň sag kameralarynyň aýdyň giňelmegi - Öýkenlere adatdakydan köp gan gitmegi - Çaganyň ösüşiniň we ösmeginiň täsirlenmegi - Aýdyň dem gysmasy ýa-da türgenleşik ukybynyň peselmegi - Açyklygyň özbaşdak ýapylmagynyň garaşylmazlygy we ýürege ep-esli ýük düşürmegi Bejeriş wagty çaganyň saglyk ýagdaýyna görä kesgitlenýär. Ep-esli gan geçişine sebäp bolýan ASD-ler köplenç mekdebe çenli döwürde ýapylýar. Çagalarda ASD-ni bejeriş usullary 1. Yzygiderli yzarlama Kiçi we ýürege ep-esli täsiri bolmadyk açyklyklary çagalar kardiology belli aralykda yzarlap biler. 2. ASD-ni kateter bilen ýapmak Laýyk gurluşly sekundum görnüşli ASD-lerde çatyk damaryndan iberilýän kateteriň kömegi bilen ýörite ýapyjy enjam ýerleşdirilip bilner. Bu usul açyk ýürek operasiýasyny talap etmeýär. 3. ASD-ni hirurgiki ýol bilen ýapmak Uly, laýyk gyrasy dokumasy bolmadyk ýa-da kateter bilen ýapmaga ýaramaýan açyklyklarda hirurgiki bejeriş ulanylyp bilner. Deşik göni tikin bilen ýa-da ýama ulanylyp ýapylýar. ASD bejerişinden soň çagalar adaty durmuşa dolanyp bilerlermi? ASD degişli wagtda we üstünlikli ýapylandan soň çagalaryň köpüsi adaty ösüşini we ösmegini dowam etdirip biler. Sagalyş möhleti ulanylan usula görä üýtgeýär. Yzygiderli kardiologiýa barlaglary ýüregiň bejeriliş prosesini bahalandyrmak üçin möhümdir. Irki diagnoz näme üçin möhüm? Bejeriş talap edýän uly ASD-leriň uzak wagtlap açyk galmagy ýüregiň sag tarapynyň giňelmegine, ritm bozulmalaryna we käbir näsaglarda öýken damarlarynda basyşyň ýokarlanmagyna getirip biler. Irki diagnoz we degişli wagtda geçirilen aralaşyk bu çylşyrymlaryň ösmek howpuny azaldyp biler. Netije Ýüregdäki her deşik howply däl, ýöne her açyklyk hünärmen bahalandyrmasyny talap edýär. Çagalarda ASD şu gün kateter bilen ýapmak we hirurgiki usullar bilen netijeli bejerilip bilinýän dogabitdi ýürek keselleriniň biridir. Dogry wagtynda geçirilen aralaşyk çagalaryň sagdyn geljege ädim ätmegine kömek edip biler. Ýadyňyzda saklaň: ASD bejerişinde iň dogry çemeleşme açyklygyň ululygy, görnüşi, ýürege täsirleri we çaganyň umumy saglyk ýagdaýy göz öňünde tutulyp, çagalar kardiologiýasy hünärmeni tarapyndan kesgitlenýär.